Ceza hukukunda 'orantılılık ilkesi' TCK'nın hangi maddesinde düzenlenmiştir ve mahkemenin ceza tayinindeki takdir hakkını nasıl sınırlar?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #98917

Orantılılık ilkesi, TCK'nın 'Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi' başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasında, 'Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur.' şeklinde düzenlenmiştir. Bu ilke, mahkemenin ceza tayinindeki takdir hakkını sınırlar. Bir suç için kanunda öngörülen cezanın alt ve üst sınırları arasında ceza belirlerken mahkeme keyfi davranamaz. TCK m. 61'de sayılan; suçun işleniş biçimi, kullanılan araçlar, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı, failin kastının yoğunluğu gibi unsurları dikkate alarak, işlenen fiilin ağırlığı ile orantılı bir ceza belirlemek zorundadır. Fiilin ağırlığı ile orantılı olmayan bir ceza tayini, TCK m. 3'e aykırılık teşkil eder ve bir bozma nedenidir.