İİK m. 72'ye göre 'menfi tespit davası' hangi amaçla açılır? İcra takibinden önce ve sonra açılması durumunda, takibin durdurulması açısından ne gibi farklar vardır?

Menfi tespit davası, borçlunun, bir icra takibine konu olan veya olabilecek bir borcunun bulunmadığını ispat etmek amacıyla açtığı bir davadır. Takibin durdurulması açısından açıldığı zamana göre önemli bir fark vardır: 1) Takibinden Önce Açılan Menfi Tespit Davası: Mahkeme, borçlunun talebi üzerine, alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere bir teminat göstermesi karşılığında, başlayacak olan 'icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir'. 2) Takibinden Sonra Açılan Menfi Tespit Davası: Bu durumda 'ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez'. Ancak borçlu, yine %15'ten az olmamak üzere teminat göstererek, mahkemeden sadece icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde bir ihtiyati tedbir kararı isteyebilir. Yani takip devam eder, haciz yapılır, mal satılır ama para alacaklıya ödenmez.