Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 266. maddesi, mahkemenin hangi hallerde bilirkişiye başvuracağını düzenler. Bu maddenin, hakimin 'davayı aydınlatma ödevi' (HMK m.31) ile ilişkisini kurunuz.

HMK m.266, mahkemenin, çözümü 'hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren' hallerde bilirkişiye başvuracağını belirtir. Bu, hakimin davayı aydınlatma ödevinin (HMK m.31) bir parçası ve aracıdır. Hakim, maddi vakıayı tam olarak anlayabilmek ve doğru bir hukuki sonuca varabilmek için, kendi uzmanlığı dışındaki konularda (tıp, mühendislik, muhasebe vb.) bir uzmanın yardımına ihtiyaç duyar. Bilirkişiye başvurmak, hakimin eksik olan teknik bilgisini tamamlayarak, uyuşmazlığı doğru ve adil bir şekilde çözmesine, yani davayı aydınlatmasına hizmet eder. Hakim, resen veya talep üzerine, davayı aydınlatmak için gerekli gördüğü her an bilirkişiye başvurabilir. (Kaynak: Bilirkişi Raporuna İtiraz)