'Şahsi cezasızlık sebebi' ile 'ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler' arasındaki temel felsefi ve hukuki fark nedir? Haksız tahrik (TCK m. 29) hangi kategoriye girer ve neden?

Temel fark, kusurlulukla olan ilişkileridir. 'Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler', failin işlediği fiildeki kusur yeteneğini doğrudan etkileyen hallerdir. Bunlar ya fiilin hukuka aykırılığını ortadan kaldırır (hukuka uygunluk nedenleri) ya da failin irade veya anlama yeteneğindeki bir eksiklik nedeniyle kusurunu azaltır veya kaldırır (kusurluluğu etkileyen nedenler). 'Şahsi cezasızlık sebepleri' ise, failin kusurluluğu ile ilgili değildir. Bu hallerde fiil suçtur, fail de kusurludur; ancak kanun koyucu, suç politikası gereği (aile bağlarının korunması, failin zaten yeterince mağdur olması vb.) o faile ceza verilmemesini veya cezasında indirim yapılmasını uygun görmüştür. Haksız tahrik (TCK m. 29), 'ceza sorumluluğunu azaltan' bir nedendir. Çünkü haksız bir fiilin yarattığı hiddet veya şiddetli elem, failin irade yeteneğini zayıflatır ve kusurunu azaltır. Bu nedenle, şahsi cezasızlık sebebi değil, kusurluluğu etkileyen bir haldir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/sahsi-cezasizlik-ve-cezada-indirim-sebepleri.html)