KMK m. 9/2 ve 9/3, gümrük görevlilerine gümrük sahasında hakim kararı olmaksızın arama yapma yetkisi tanıyor gibi görünmektedir. Bu hükümlerin Anayasa m. 20/2 karşısındaki durumunu 'normlar hiyerarşisi' ve 'uygulama normu' kavramları çerçevesinde tartışınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #98473

KMK m. 9/2 ve 9/3'ün lafzı, hakim kararı veya yetkili merciin yazılı emri olmaksızın arama yapılabileceği izlenimi verse de, bu durum Anayasa'nın 'Özel Hayatın Gizliliği' başlıklı 20. maddesinin 2. fıkrasına açıkça aykırıdır. Anayasa m. 20/2, adli veya önleme ayrımı yapmaksızın, bir kişinin üstünün ve eşyasının aranabilmesini 'usulüne göre verilmiş hakim kararı'na veya 'gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri'ne bağlamıştır. Anayasa m. 11, Anayasa hükümlerinin yasama, yürütme ve yargı organlarını bağlayan temel hukuk kuralları olduğunu belirtir. Normlar hiyerarşisinde Anayasa, kanunların üzerindedir ve kanunlar Anayasa'ya aykırı olamaz. Metinde de belirtildiği gibi, Anayasa m. 20/2, soyut bir ilke değil, doğrudan uygulanması gereken bir 'uygulama normu' niteliğindedir. Dolayısıyla, KMK m. 9/2-3'ün Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmemiş olması, bu hükümlerin Anayasa'ya aykırı olarak uygulanabileceği anlamına gelmez. Anayasanın doğrudan uygulanabilirliği ilkesi gereği, bu maddelere dayalı aramalar için de Anayasa m. 20/2'deki güvencelerin (hakim kararı veya yazılı emir) sağlanması zorunludur. Aksi takdirde yapılan arama ve elde edilen deliller hukuka aykırı olur. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/kacakcilikla-mucadele-kanunu-kapsaminda-arama-ve-elkoyma-tedbırlerı)