TCK m. 290/1'de düzenlenen 'hükmen hak sahiplerine teslim edilen taşınmaz mallara tekrar elkoyma' suçu ile İİK m. 343'te düzenlenen 'ilam hükümlerine muhalefet' suçu arasındaki ilişkiyi, özellikle bir 'geçit hakkı' ilamının ihlali bağlamında analiz ediniz. Ceza Genel Kurulu'nun 2019/46 sayılı kararı bu konuda neyi açıklığa kavuşturmuştur?

TCK m. 290/1, bir mülkiyetin veya zilyetliğin mahkeme kararıyla birine teslim edilmesinden sonra, eski durumun 'tekrar' yaratılmasını, yani taşınmaza yeniden girilmesini suç olarak tanımlar. İİK m. 343 ise, bir işin yapılmasına veya yapılmamasına ya da bir irtifak hakkının tesisine ilişkin ilamlara uyulmamasını cezalandıran bir icra suçudur. Ceza Genel Kurulu'nun 2019/46 sayılı kararında bu iki suç arasındaki ayrım netleştirilmiştir. Karara göre, bir taşınmaz üzerinde mahkeme kararıyla 'geçit hakkı' tesis edilmesi, bir irtifak hakkı kurulmasına ilişkin bir ilamdır. Bu ilama rağmen, geçit hakkı sahibinin geçişini engellemek, TCK m. 290/1 kapsamına giren bir 'tekrar elkoyma' değil, İİK m. 30 ve 31. maddelerdeki yükümlülüklere aykırılık teşkil eden ve İİK m. 343'te düzenlenen 'ilam hükümlerine muhalefet' suçunu oluşturur. TCK m. 290'ın uygulanabilmesi için, bir taşınmazın zilyetliğinin tamamen devredilmiş olması ve bu zilyetliğe yeniden müdahale edilmesi gerekir. Geçit hakkı ise zilyetlik devri değil, mülkiyeti sınırlayan bir haktır. Bu nedenle, geçit hakkının ihlali İİK kapsamında değerlendirilir ve yargılama görevi icra ceza mahkemesine aittir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/tck-madde-290-resmen-teslim-olunan-mala-elkonulmasi-ve-bozulmasi-sucu.html)