Anayasa Mahkemesi'ne göre 'gerekçeli karar hakkı' mutlak mıdır? Yani, mahkemeler yargılamada ileri sürülen her türlü iddia ve savunmaya ayrıntılı yanıt vermek zorunda mıdır? Yüksek Mahkeme'nin 'formül karar' veya 'formül onama' olarak bilinen uygulamalara yaklaşımı nasıldır?

Hayır, gerekçeli karar hakkı mutlak değildir. Anayasa Mahkemesi, 2013/3672 ve 2013/6419 başvuru numaralı kararlarında, mahkemelerin yargılamada ileri sürülen her türlü iddia ve savunmaya ayrıntılı şekilde yanıt verme zorunluluğu olmadığını belirtmiştir. Özellikle bir itiraz veya temyiz merciinin, alt mahkeme kararını ve gerekçelerini benimsediği durumlarda, ayrıntılı ek bir gerekçe yazmaması kural olarak hak ihlali teşkil etmez. Ancak bu durumun bir istisnası vardır: Başvurucunun 'ayrı ve açık bir yanıt verilmesini gerektiren usul veya esasa dair iddia ve savunmaları' cevapsız bırakılamaz. Eğer bir iddia, davanın sonucunu esastan etkileyecek nitelikte ise (örneğin, çelişkili başka bir mahkeme kararı veya suçun maddi unsuruna ilişkin esaslı bir savunma), mahkemenin bu iddiayı değerlendirmemesi veya soyut, klişe ifadelerle ('formül karar'/'formül onama') reddetmesi, Anayasa m. 36'da güvence altına alınan gerekçeli karar hakkının ve dolayısıyla dürüst yargılanma hakkının ihlaline yol açar. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/gerekceli-karar-hakki)