Anayasa Mahkemesi'nin gerekçeli karar hakkı ile ilgili verdiği ihlal kararlarında, ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak için genellikle hangi yola hükmetmektedir? Bu kararların, ilk derece mahkemeleri ve Yargıtay üzerindeki etkisi nedir?

Anayasa Mahkemesi, gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verdiğinde, ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak için genellikle 'yeniden yargılama yapılması' amacıyla dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmetmektedir. Metinde incelenen her iki AYM kararında da (2013/3672 ve 2013/6419), 'derece mahkemesince yeniden yargılama yapılmasına' karar verilmiştir. Bu kararların ilk derece mahkemeleri ve Yargıtay üzerinde önemli bir etkisi vardır. Yeniden yargılama kararı üzerine mahkeme, Anayasa Mahkemesi'nin belirttiği ihlali giderecek şekilde hareket etmek, yani bu kez görmezden geldiği esaslı iddiayı veya delili değerlendirerek, Anayasa'ya uygun, somut ve denetime elverişli yeni bir gerekçeli karar yazmak zorundadır. Bu kararlar, genel olarak yargı organlarını, 'formül karar' veya 'formül onama' gibi basmakalıp uygulamalardan vazgeçmeye ve tarafların esasa ilişkin argümanlarını ciddiyetle ele alıp karşılamaya teşvik ederek, adil yargılanma hakkının standartlarını yükseltici bir etki yaratmaktadır. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/gerekceli-karar-hakki)