TBK m. 28'de düzenlenen 'aşırı yararlanma' (gabin) halinin unsurları nelerdir? Bu unsurlardan birinin eksikliği halinde sözleşmenin akıbeti ne olur?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #98209

Aşırı yararlanma (gabin) halinin oluşabilmesi için TBK m. 28'e göre iki temel unsurun bir arada bulunması gerekir: 1) Objektif Unsur: Sözleşmede karşılıklı edimler arasında 'açık bir oransızlık' bulunmalıdır. Bu oransızlık, ilk bakışta göze çarpacak derecede bariz olmalıdır. 2) Sübjektif Unsur: Bu açık oransızlık, zarar görenin (a) zor durumda kalmasından (müzayaka hali), (b) düşüncesizliğinden (hiffet) veya (c) deneyimsizliğinden (tecrübesizlik) yararlanılmak suretiyle gerçekleştirilmiş olmalıdır. Bu üç sübjektif halden birinin varlığı yeterlidir. Bu unsurlardan herhangi birinin (objektif veya sübjektif) eksikliği halinde, aşırı yararlanma hükümleri uygulanamaz ve sözleşme kural olarak geçerliliğini korur. Örneğin, edimler arasında açık oransızlık olsa bile, zarar görenin zor durumda kalması, düşüncesizliği veya deneyimsizliğinden yararlanıldığı ispat edilemezse, gabin iddiası dinlenmez. Zarar gören, bu şartlar oluştuğunda, bir yıllık hak düşürücü süre içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirerek edimini geri isteyebilir veya sözleşmeye bağlı kalarak oransızlığın giderilmesini talep edebilir. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/tbk-borc-iliskisinin-kaynaklari/)