Hukuk mahkemesince verilmiş bir geçit hakkı tesisine ilişkin ilamın, icra dairesince infaz edilmesine rağmen, borçlunun bu geçidi kapatarak alacaklının geçişini engellemesi eylemi, TCK m. 290 kapsamında 'resmen teslim olunan mala elkonulması' suçunu mu, yoksa İİK m. 343 kapsamında 'ilam hükmüne muhalefet' suçunu mu oluşturur? Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2019/46 K. sayılı kararında bu sorun nasıl çözümlenmiştir?

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2019/46 K. sayılı kararında bu sorun detaylı bir şekilde çözümlenmiştir. Kurul'a göre, bu eylem İİK m. 343 kapsamında 'ilam hükümlerine muhalefet' suçunu oluşturur. Gerekçesi şudur: TCK m. 290, 'hükmen teslim edilen taşınmaz mallara tekrar elkonulmasını' düzenler. Bu suçun oluşması için, bir taşınmazın mülkiyetinin veya zilyetliğinin tamamen teslim edilmiş olması ve buna 'tekrar' girilmesi gerekir. Oysa geçit hakkı, bir taşınmaz mülkiyetini değil, onun üzerinde sınırlı bir ayni hak olan 'irtifak hakkı'nı tesis eder. İrtifak haklarına ilişkin ilamların icrası ise İİK'nın özel hükümleri olan m. 30 ve m. 31'e tabidir. İİK m. 343, açıkça 'bir irtifak hakkının tesisi hakkındaki ilâm hükümlerine makbul mazerete müstenit olmayarak muhalefet eden borçluların' cezalandırılacağını düzenlemiştir. Dolayısıyla, geçit hakkı bir irtifak hakkı olduğundan, bu hakka ilişkin ilama aykırı davranmak, özel düzenleme olan İİK m. 343'teki suçu oluşturur. TCK m. 290'ın uygulama alanı bulabilmesi için eylemin 'tekrar' niteliği taşıması gerekirken, İİK m. 343 ilk ihlalde dahi uygulanabilir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/tck-madde-290...)