5188 sayılı Kanun'un 7. maddesi özel güvenlik görevlilerine 'kimlik sorma' yetkisini belirli yerlerle (konser, terminal vb.) sınırlamıştır. Bu yetkinin 'kimlik kontrolü' veya 'genel bilgi toplama (GBT)' sorgusu yapma yetkisini de içerdiği söylenebilir mi? Bir özel güvenlik görevlisinin, yetkili olduğu bir alanda sorduğu kimlikteki T.C. kimlik numarasını polis veri tabanından sorgulamasının hukuki niteliği nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #96804

Hayır, 'kimlik sorma' yetkisi, 'kimlik kontrolü' veya 'GBT sorgusu yapma' yetkisini içermez. Bu kavramlar arasında önemli hukuki farklar vardır. 'Kimlik sorma', kişinin kim olduğunu beyan etmesini istemektir. 'Kimlik kontrolü' ise, beyan edilen kimliğin bir belge (nüfus cüzdanı, ehliyet vb.) ile doğrulanmasını istemektir. 'GBT sorgusu' ise, elde edilen kimlik bilgileriyle, polisin veya jandarmanın elindeki merkezi veri tabanlarında kişinin aranıp aranmadığı, hakkında bir kayıt olup olmadığı gibi bilgilerin sorgulanmasıdır. 5188 sayılı Kanun, özel güvenlik görevlisine sadece en dar yetki olan 'kimlik sorma' yetkisini vermiştir. GBT sorgusu yapma yetkisi, sadece genel kolluk kuvvetlerine (polis, jandarma) aittir ve özel bir kanuni yetki gerektirir. Bir özel güvenlik görevlisinin, herhangi bir şekilde polis veri tabanına erişerek bir vatandaşın T.C. kimlik numarasını sorgulaması, birden fazla suç oluşturur: 1) TCK m. 136: Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme (başkasının GBT kaydına bakmak, veriyi ele geçirmektir). 2) TCK m. 239: Kamu Görevine Ait Araç ve Gereçleri Suçta Kullanma (eğer polis memuru aracılığıyla yapılıyorsa). 3) TCK m. 258: Göreve İlişkin Sırrın Açıklanması. Bu eylem, yetkinin fahiş bir şekilde aşılmasıdır ve ciddi cezai sorumluluk doğurur.