CMK m.303/1-f uyarınca, 'artırma veya indirim sonucunda verilecek ceza süresi veya miktarının belirlenmesinde maddî hata yapılmış ise' Yargıtay'ın hükmü düzelterek onama yetkisi bulunmaktadır. Bu 'maddi hata' kavramından ne anlaşılmalıdır? Hakimin takdir yetkisi kapsamındaki bir değerlendirme bu kapsama girer mi?
'Maddi hata', tamamen objektif, mekanik ve aritmetiksel nitelikteki yanlışlıkları ifade eder. Bu, hakimin takdir yetkisini kullandığı bir değerlendirme hatası değil, basit bir hesaplama veya yazım hatasıdır. Örneğin: - Bir hakim, 6 yıl hapis cezasında TCK m.62 uyarınca 1/6 oranında takdiri indirim yapmaya karar verdikten sonra, sonucu 5 yıl yerine yanlışlıkla 4 yıl 6 ay olarak hesaplarsa, bu bir maddi hatadır. - Mahkeme, 10.000 TL adli para cezasını 10 eşit takside bölmeye karar verip, her taksiti 1.000 TL yerine sehven 100 TL olarak hüküm fıkrasına yazarsa, bu bir maddi hatadır. - Artırım veya indirim oranının kendisi (örneğin, haksız tahrikte 1/4 yerine 1/3 uygulanması) hakimin takdirine ilişkin bir konu olduğu için, bu bir 'maddi hata' değil, 'takdir hatası'dır ve CMK m.303 kapsamında düzeltilemez; bu durum esastan bozma nedeni olabilir. CMK m.303/1-f, sadece takdir hakkı kullanıldıktan sonraki matematiksel hesaplama aşamasında yapılan bariz yanlışlıklar için uygulanır ve yeniden yargılama gerektirmediğinden usul ekonomisine hizmet eder.