5188 sayılı Kanun'un 7. maddesinde özel güvenlik görevlilerine tanınan 'üstlerini dedektörle arama' ve 'eşyaları X-ray cihazından geçirme' yetkisi, bir 'adli arama' mıdır, yoksa 'önleme araması' mıdır? Bu iki arama türü arasındaki temel fark nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #96655

Bu yetki, bir 'önleme araması' niteliğindedir. İki arama türü arasındaki temel farklar şunlardır: 1) Amaç: Adli arama, işlenmiş bir suçun delillerini bulmak veya şüpheliyi yakalamak amacıyla yapılır (CMK m.116). Önleme araması ise, henüz işlenmemiş bir suçun veya bir tehlikenin önlenmesi amacıyla yapılır (PVSK m.9). 2) Karar Mercii: Adli arama için kural olarak hakim kararı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcı kararı gerekir. Önleme araması ise, kanunun verdiği genel yetkiye dayanılarak (ve bazen mülki amir kararıyla) idari bir işlem olarak yapılır. Özel güvenlik görevlilerinin 5188 s.K. m.7'deki yetkisi, korudukları alana silah, patlayıcı gibi tehlikeli maddelerin sokulmasını önlemeyi amaçladığı için tipik bir 'önleme araması'dır. Bu arama, belirli bir suç şüphesine değil, genel güvenliğin sağlanması amacına dayanır. ÖGG'nin bu arama sırasında bir suç unsuru bulması halinde ise, durumu derhal genel kolluğa bildirerek olayın adli bir sürece dönüşmesini sağlaması gerekir.