Bir sanık hakkında TCK m.163/3'ten (kaçak elektrik) verilen 1 yıl hapis cezası, adli para cezasına çevrilebilir mi? Aynı suçtan TCK m.163/1'den (otomattan karşılıksız yararlanma) verilen 4 ay hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir mi? İki durum arasındaki farkın hukuki nedenini açıklayınız.
TCK m.163/3'ten verilen 1 yıl hapis cezası adli para cezasına çevrilebilirken, TCK m.163/1'den verilen 4 ay hapis cezası çevrilemez. Aradaki farkın hukuki nedeni, kanun maddelerinin düzenleniş biçimidir. 1) TCK m.163/3 (Kaçak elektrik, su, doğalgaz): Bu fıkra, yaptırım olarak sadece 'bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası' öngörmüştür. Adli para cezası seçenek olarak sunulmamıştır. TCK m.50/1'e göre, kısa süreli (1 yıl veya daha az) hapis cezaları, kanunda aksine hüküm yoksa, adli para cezasına çevrilebilir. Dolayısıyla, bu suçtan verilen 1 yıl hapis cezası, TCK m.50 uyarınca adli para cezasına çevrilebilir. 2) TCK m.163/1 (Otomatlar): Bu fıkra ise yaptırım olarak 'iki aydan altı aya kadar hapis VEYA adlî para cezası' öngörmüştür. Buradaki 'veya' kelimesi, hapis ve adli para cezasının 'seçenek yaptırımlar' olduğunu gösterir. Hakim, bu seçeneklerden birini (örneğin hapis cezasını) tercih ettikten sonra, TCK m.50'yi uygulayarak bu hapis cezasını tekrar adli para cezasına çeviremez. Çünkü kanun koyucu zaten hakime bu seçeneği en başta sunmuştur. Hakimin seçtiği yaptırımı tekrar başka bir yaptırıma çevirmesi, kanun koyucunun iradesine aykırı olur. Bu nedenle 4 ay hapis cezası, adli para cezasına çevrilemez.