Anayasa Mahkemesi'nin 26.07.2023 tarihli HAGB iptal kararı, iptal hükmünün 1 yıl sonra yürürlüğe gireceğini belirtmiştir. 1 Ağustos 2024 tarihinden itibaren, HAGB kurumunun ceza muhakemesi sistemimizden tamamen kalkmasıyla, sanığın adli sicilinin temiz kalmasını sağlayan hangi kurumlar önem kazanacaktır?

HAGB'nin en önemli sonuçlarından biri, denetim süresi başarıyla tamamlandığında sanığın adli sicil kaydına bir mahkumiyetin işlenmemesiydi. 1 Ağustos 2024'ten itibaren bu imkanın kalkmasıyla, adli sicilin temiz kalmasını sağlayan diğer kurumlar önem kazanacaktır. Bunlar başlıca şunlardır: 1) Beraat Kararı (CMK m.223/2): Sanığın suçsuzluğunun ispatlanması halinde verilen ve adli sicile işlenmeyen temel karardır. 2) Davanın Düşmesi Kararı (CMK m.223/8): Şikayetten vazgeçme, af, zamanaşımı gibi nedenlerle davanın esasına girilmeden veya esas hakkında karar verilmeksizin dosyanın kapatılmasıdır. Bu karar da adli sicile işlenmez. 3) Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi (CMK m.171): Özellikle üst sınırı 3 yılı geçmeyen hapis cezasını gerektiren suçlarda, yeterli şüphe olmasına rağmen savcının 5 yıl süreyle kamu davası açmayı ertelemesidir. Bu süre sonunda şartlar ihlal edilmezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir ve bu durum adli sicile değil, ayrı bir sisteme kaydedilir. Bu kurum, HAGB'nin soruşturma aşamasındaki bir muadili olarak daha fazla önem kazanabilir. Erteleme (TCK m.51) ve seçenek yaptırımlar (TCK m.50) ise adli sicile işlendiği için bu amaca hizmet etmez.