Anayasa Mahkemesi'nin Zekeriya Sevim kararında (2018/18989 B.N.), mahkumiyetin sorgulanamayan tanık beyanlarına dayanıp dayanmadığını incelerken, AİHM içtihatlarına atıfla belirtilen ve iki aşamalı teste ek olarak değerlendirilen üçüncü ölçüt nedir? Bu ölçütün 'silahların eşitliği' ilkesi açısından önemini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #96612

Anayasa Mahkemesi'nin Zekeriya Sevim kararı hakkındaki makalede belirtildiği üzere, AYM'nin uyguladığı iki aşamalı teste (tanığın hazır edilmemesi için geçerli neden ve beyanın belirleyici delil olup olmadığı) ek olarak, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM) içtihatlarında yer alan üçüncü bir ölçüt daha bulunmaktadır: 'Savunmanın karşılaştığı engelleri telafi edici yeterli dengeleyici faktör olup olmadığı'. Bu ölçüt, tanığın duruşmada dinlenememesi gibi bir durumda, savunma makamının maruz kaldığı dezavantajı giderecek alternatif usuli güvencelerin sanığa tanınıp tanınmadığını inceler. Örneğin, sanığa tanık beyanlarının video kaydını izleyip yorum yapma imkanı verilmesi, tanığın beyanlarının güvenilirliğini test edecek başka delillerin (bilirkişi raporu, belge vb.) titizlikle incelenmesi gibi faktörler dengeleyici güvence sayılabilir. Eğer mahkeme, tanığı getirememenin yarattığı boşluğu bu tür dengeleyici mekanizmalarla doldurmamışsa, tanık beyanı belirleyici delil olmasa bile 'silahların eşitliği' ilkesi ihlal edilmiş sayılabilir. Zira adil yargılanma, bir bütün olarak yargılama sürecinin hakkaniyete uygun yürütülmesini gerektirir.