AYM, HAGB'yi iptal kararında, kurumun 'kanunilik' ilkesini sağlamadığını hangi argümanlara dayandırmıştır? Özellikle sanığa HAGB'yi kabul edip etmediğinin sorulacağı aşama konusundaki belirsizliğin bu tespitteki rolü nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #96563

AYM, HAGB kurumunun 'kanunilik' ilkesinin gerektirdiği 'belirlilik' ve 'öngörülebilirlik' alt ilkelerini karşılamadığını belirtmiştir. Bu tespitin merkezinde, sanığa HAGB'yi kabul edip etmediğinin sorulacağı aşamanın kanunda açıkça düzenlenmemiş olması yer alır. Uygulamada bu sorunun, sanığın henüz delillerin tamamı ortaya konmadan, yargılamanın başında, hatta sorgusu sırasında sorulması, sanığı bir 'mahkumiyet korkusu' altında bırakmaktadır. Sanık, beraat etme ihtimali olmasına rağmen, olası bir mahkumiyetten ve cezaevi riskinden kurtulmak için, lehine ve aleyhine olan tüm delilleri ve yargılamanın seyrini görmeden, peşinen HAGB'yi kabul etmeye zorlanmaktadır. Bu durum, sanığın istinaf hakkından 'aydınlatılmış bir irade' ile feragat etmesini engellemektedir. AYM'ye göre, kanunda sanığa bu sorunun ancak mahkumiyet hükmü kurulduktan sonra sorulacağına dair bir güvence bulunmaması, kuralı belirsiz ve öngörülemez kılmakta, dolayısıyla Anayasa m.2'deki hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayan bir şekilde kanunilik şartını zedelemektedir.