Anayasa Mahkemesi'nin 22.10.2020 tarihli kararıyla İcra ve İflas Kanunu'nun 362/a maddesindeki '...özel öğretim kurumları kanunu kapsamında faaliyet gösteren okullar' ibaresini iptal etmesinin temel gerekçesi nedir? Bu iptal kararı, özel okulların kamu hizmeti niteliğini ortadan kaldırmış mıdır?

Anayasa Mahkemesi'nin ilgili ibareyi iptal etmesinin temel gerekçesi, mülkiyet hakkının ihlalidir. Kural, özel okulların taşınır ve taşınmaz mallarının eğitim-öğretim yılı sonuna kadar haczedilemeyeceğini öngörüyordu. Yüksek Mahkeme, bu durumun alacaklı ile borçlu (özel okul) arasındaki menfaat dengesini alacaklı aleyhine orantısız bir şekilde bozduğunu, alacaklıya aşırı bir külfet yüklediğini ve alacağını tahsil etmesini önemli ölçüde zorlaştırdığını belirtmiştir. Bu durumun Anayasa'nın 35. maddesi ile güvence altına alınan mülkiyet hakkına ölçüsüz bir müdahale olduğuna karar vermiştir. Bu iptal kararı, özel okulların kamu hizmeti niteliğini ortadan kaldırmaz. Nitekim, iptal gerekçesinde dahi Yüksek Mahkeme, kuralın amacının 'Anayasanın 42. maddesinde güvence altına alınmış olan eğitim ve öğretim hakkı kapsamında okullardaki eğitim ve öğretim sürecinin devamlılığının... sağlanması' olduğunu kabul etmiştir. Karar, eğitim hizmetinin önemini yadsımamakta, ancak alacaklının mülkiyet hakkını koruma amacıyla iki hak arasında bir denge kurmaktadır.