Uluslararası hukukta, Roselina-A gemisine yapılan müdahale gibi olaylarda, müdahaleyi yapan devletin (Almanya) eylemlerinin, operasyonun komutasını yürüten uluslararası/bölgesel bir örgüte (AB - İrini Harekatı) atfedilebilirliği (isnadı) nasıl belirlenir? Bu durumda sorumluluk kime aittir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #95464

Cevap: Bu, uluslararası örgütler hukukunun karmaşık bir konusudur. Uluslararası Sorumluluk Hakkında Taslak Maddelere göre, bir devletin organının (Alman fırkateyni) başka bir uluslararası örgütün emrine verildiği ve o örgütün 'etkin kontrolü' altında hareket ettiği durumlarda, eylemlerden doğan sorumluluk o uluslararası örgüte ait olur. İrini Harekatı, AB tarafından yürütülen bir operasyondur. Eğer Alman fırkateyni, operasyon sırasında AB'nin komuta-kontrol zinciri içinde, AB'den aldığı emirler doğrultusunda ve AB'nin etkin kontrolü altında hareket etmişse, eylemin sorumluluğu AB'ye atfedilebilir. Ancak, eğer fırkateyn, AB'nin genel direktifleri dışında, kendi ulusal inisiyatifiyle veya ulusal kurallarına göre hareket etmişse, sorumluluk doğrudan Almanya'ya ait olur. Uygulamada genellikle, hem operasyonu yürüten örgütün hem de eylemi gerçekleştiren organın ait olduğu devletin 'müşterek sorumluluğu'ndan bahsedilir. Metinde de Türkiye'nin notayı hem Almanya'ya, hem operasyon merkezi İtalya'ya, hem de komutanın uyruğu nedeniyle Yunanistan'a vermesi, sorumluluğun birden fazla aktöre yönelebileceğini göstermektedir (sen.av.tr_roseline-a-gemisine-mudahale).