Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/2484 E. sayılı kararında, kamulaştırılacak taşınmaza dikilen fidanların bedelinin ödenmemesi için TMK m. 2 (dürüstlük kuralı) temel alınmıştır. 2942 sayılı Kanun'un 25. maddesine sonradan eklenen ve ilandan sonra yapılan tesislerin bedelinin dikkate alınmayacağını düzenleyen fıkra olmasaydı dahi, mahkeme aynı sonuca TMK m. 2'ye dayanarak ulaşabilir miydi? Tartışınız.

Cevap: Evet, ulaşabilirdi. Hukuk Genel Kurulu'nun kararının önemi de buradan gelmektedir. TMK m. 2'deki dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağı, hukukun tüm alanlarında uygulanan genel ve üst bir ilkedir. Bir kanunda özel bir düzenleme olmasa bile, bir hakkın açıkça adaletsizlik yaratacak ve kamu yararını zarara uğratacak şekilde kötüye kullanılması, hâkim tarafından re'sen engellenebilir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararlarında da belirtildiği gibi, TMK m. 2, hukuki yolların kapalı olduğu zorunluluk hallerinde haksızlığı düzeltici bir fonksiyon görür. Kamulaştırma Kanunu'nda özel hüküm olmasaydı bile, bir malikin sırf kamuyu zarara uğratıp haksız kazanç elde etmek için yaptığı yapay ve ekonomik olmayan tasarruflar, mülkiyet hakkının kötüye kullanılması olarak nitelendirilebilir ve bu yolla elde edilen değer artışının kamulaştırma bedeline yansıtılmaması gerektiğine, genel hukuk ilkesi olan TMK m. 2'ye dayanılarak karar verilebilirdi. Nitekim Hukuk Genel Kurulu kararının temel gerekçesi de kanun maddesinden çok bu genel ilkedir (www.zulkufarslan.av.tr_kamulastirilacak-tasinmazda...).