TCK m. 273'te düzenlenen şahsi cezasızlık veya cezada indirim nedenleri, bir hukuk davasında (örneğin bir tazminat davası) yapılan yalan tanıklık için uygulanabilir mi? Nedenini açıklayınız.

Cevap: Hayır, uygulanamaz. TCK m. 273/1, kişinin kendisinin veya belirli derecedeki bir yakınının (üstsoy, altsoy, eş, kardeş) 'soruşturma ve kovuşturmaya uğramasına' neden olabilecek bir hususta yalan tanıklık yapması halinde cezada indirim veya cezasızlık öngörmektedir. Maddenin ikinci fıkrası ise açıkça 'Bu hüküm, özel hukuk uyuşmazlıkları kapsamında yapılan yalan tanıklık hallerinde uygulanmaz' demektedir. Bu ayrımın temel nedeni, ceza yargılamasında kişinin kendisini veya yakınını suçlamama hakkının (nemo tenetur se ipsum accusare) bir yansıması olarak, bu kişileri yalan söyleme baskısından bir ölçüde kurtarmaktır. Özel hukuk uyuşmazlıklarında ise böyle bir ceza tehdidi ve kendi kendini suçlama durumu söz konusu olmadığından, kanun koyucu bu imtiyazı tanımamıştır. Dolayısıyla, bir boşanma veya alacak davasında yakını lehine yalan tanıklık yapan kişi TCK m. 273'ten yararlanamaz (barandogan.av.tr_yalanci-sahitlik...).