Roselina-A gemisine yapılan hukuka aykırı müdahale sonrasında, Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası hukukta başvurabileceği karşı tedbirler (misilleme) neler olabilir ve bu tedbirlerin hukuka uygun kabul edilmesi için hangi şartları taşıması gerekir?

Cevap: Bir devletin uluslararası hukuka aykırı bir fiiline maruz kalan diğer devlet, bu fiile karşılık olarak normalde hukuka aykırı sayılacak ancak meşru bir karşı tedbir (countermeasure/misilleme) olarak kabul edilen eylemlerde bulunabilir. Metinde de belirtildiği gibi, Türkiye Cumhuriyeti'nin bu olayda misilleme hakkı doğmuştur. Bu hakkın hukuka uygun sayılması için şu şartlar aranır: 1) Karşı tedbir, hukuka aykırı fiili işleyen devlete (olayda Almanya ve/veya operasyonu yürüten AB) yönelik olmalıdır. 2) Amaç, hukuka aykırı fiile son verdirmek ve uğranılan zararı tamir ettirmektir; cezalandırma amacı gütmemelidir. 3) Karşı tedbir, maruz kalınan haksız fiil ile 'orantılı' olmalıdır. 4) Karşı tedbire başvurmadan önce, haksız fiili işleyen devlet durumdan haberdar edilmeli ve ihlale son vermesi için çağrıda bulunulmalıdır (Türkiye'nin diplomatik nota vermesi bu adımı karşılar). 5) İnsan hakları gibi uluslararası hukukun emredici kuralları (jus cogens) ihlal edilemez. Bu çerçevede Türkiye, örneğin, benzer bir operasyonda yer alan Alman gemilerine yönelik hukuki veya diplomatik kısıtlamalar getirebilir veya ticari alanda orantılı tedbirler alabilir (sen.av.tr_roseline-a-gemisine-mudahale).