Eser sözleşmesinde yüklenicinin, eseri teslim borcunda temerrüde düşmesi (gecikmesi) durumunda, iş sahibinin TBK m. 125'e göre kullanabileceği seçimlik haklar nelerdir? İş sahibinin bu hakları kullanabilmesi için yükleniciye bir 'ihtar' çekmesi her zaman zorunlu mudur?

Yüklenicinin eseri teslimde temerrüde düşmesi durumunda, iş sahibinin TBK m. 125'e göre kullanabileceği üç temel seçimlik hak şunlardır: 1) Aynen İfa ve Gecikme Tazminatı: İş sahibi, gecikmeye rağmen eserin teslim edilmesini isteyebilir ve bu gecikme nedeniyle uğradığı zararların (örneğin, gecikme süresince ödediği kira) tazminini talep edebilir. 2) Aynen İfadan Vazgeçip Müspet Zararın Tazmini: İş sahibi, eserin tesliminden vazgeçtiğini derhal bildirerek, ifa edilmeyen borç nedeniyle uğradığı 'müspet zararın' (olumlu zararın) tazminini isteyebilir. Müspet zarar, sözleşme zamanında ifa edilseydi iş sahibinin malvarlığının ulaşacağı durum ile ifa edilmemesi sonucu bulunduğu durum arasındaki farktır (ifa menfaati). 3) Sözleşmeden Dönme ve Menfi Zararın Tazmini: İş sahibi, sözleşmeden döndüğünü bildirerek, sözleşmenin geçersizliği nedeniyle uğradığı 'menfi zararın' (olumsuz zararın) tazminini talep edebilir. Menfi zarar, sözleşmenin yapılmasaydı uğranılmayacak olan zarardır (sözleşmeye güvenle yapılan masraflar). İş sahibinin bu hakları kullanabilmesi için öncelikle yükleniciye, borcunu ifa etmesi için uygun bir 'ek süre' (mehil) vermesi ve bu süre içinde ifa olmazsa seçimlik haklarını kullanacağını bildirmesi (ihtar) kural olarak zorunludur (TBK m. 123). Ancak, borcun ifası için 'kesin bir vade' kararlaştırılmışsa veya durumdan ek süre vermenin anlamsız olacağı anlaşılıyorsa, ihtar çekmeye ve ek süre vermeye gerek kalmadan bu haklar kullanılabilir (TBK m. 124).