Yargıtay, bir işçinin fazla çalışma yaptığını tanıkla ispatlaması durumunda, hesaplanan alacaktan 'takdiri indirim' yapmaktadır. Bu indirimin hukuki dayanağı ve gerekçesi nedir? Bu uygulama, işçinin ispatlanmış hakkının bir kısmından mahrum kalmasına yol açtığı için eleştirilebilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #95194

Yargıtay'ın uyguladığı 'takdiri indirim'in doğrudan bir yasal dayanağı yoktur; bu uygulama, Yargıtay'ın uzun yıllara dayanan içtihatlarıyla oluşmuş bir 'hakkaniyet' uygulamasıdır. Gerekçesi şudur: Yargıtay, bir işçinin yılın her günü, hiç ara vermeden (izin, hastalık, resmi tatil vb. olmadan) sürekli olarak fazla mesai yapmasının 'hayatın olağan akışına aykırı' olduğunu kabul etmektedir. Tanık beyanları genellikle genel ifadelere dayandığı ve her bir çalışma gününü ayrıntılı olarak yansıtmadığı için, tanık anlatımlarına göre yapılan hesaplamanın bir miktar abartılı olabileceği varsayılır. Bu nedenle, mahkeme, işçinin de bir insan olduğu ve her zaman aynı tempoda çalışamayacağı gerçeğinden hareketle, hesaplanan brüt alacaktan genellikle %20-30 oranında bir 'takdiri' veya 'hakkaniyet' indirimi yapar. Evet, bu uygulama, işçinin tanıkla ispat ettiği hakkının bir kısmından, bir varsayıma dayanılarak mahrum bırakılmasına yol açtığı için doktrinde sıkça eleştirilmektedir. Eleştirilerin temelinde, ispatlanmış bir alacaktan indirim yapılmasının hukuki bir temelinin olmaması ve işverenin kayıt tutmama ihmalinin sonuçlarının işçiye yüklenmesi yatmaktadır.