Bir eser sözleşmesinde, eserin tesliminden sonra iş sahibinin, ayıbı ihbar etmeden önce eseri onarması veya başkasına onartması, ayıba karşı tekeffül haklarını nasıl etkiler? Bu durumda, onarım için yaptığı masrafları yükleniciden talep edebilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #95154

İş sahibinin, ayıbı yükleniciye ihbar etmeden önce eseri kendisinin onarması veya başkasına onartması, kural olarak, ayıba karşı tekeffül haklarını (bedel indirimi, sözleşmeden dönme vb.) kaybetmesine neden olur. Çünkü bu davranış, eseri ayıplı haliyle 'kabul ettiği' ve yüklenicinin onarım veya diğer hakları kullanma fırsatını elinden aldığı şeklinde yorumlanır. Ayrıca, onarım yapıldıktan sonra, ayıbın niteliğini, kapsamını ve kimden kaynaklandığını (yüklenicinin kusuru mu, yoksa yanlış onarım mı) tespit etmek zorlaşır veya imkansız hale gelir. Bu durum, ispat açısından da iş sahibi aleyhine bir sonuç doğurur. İş sahibi, bu durumda onarım için yaptığı masrafları da kural olarak yükleniciden talep edemez. Çünkü yükleniciye, daha az maliyetle onarma veya başka bir çözüm önerme fırsatı tanınmamıştır. Ancak, eğer durum 'aciliyet' arzediyorsa ve yükleniciye ulaşmak veya ondan cevap beklemek daha büyük bir zarara yol açacaksa (örneğin, patlayan bir su borusunun acilen tamir edilmesi), bu istisnai durumda iş sahibi onarımı yaptırıp masraflarını talep edebilir. Ama kural, önce ihbar, sonra hak kullanımıdır.