Bir eser sözleşmesinde yüklenicinin, sözleşmede kararlaştırılan 'birinci sınıf' malzeme yerine 'üçüncü sınıf' malzeme kullanması, ancak bu durumun eserin kullanım amacını engellememesi, TBK m. 475'e göre iş sahibine hangi seçimlik hakları verir ve hangisini vermez?
Bu durum, eserin değerini azaltan bir 'ayıp' oluşturur. Ancak bu ayıp, eserin kullanım amacını engellemediği için genellikle 'daha az önemli' bir ayıp olarak kabul edilir. Bu nitelendirmeye göre iş sahibinin kullanabileceği ve kullanamayacağı seçimlik haklar şunlardır: Vereceği Haklar: 1) Bedelden İndirim İsteme (TBK m. 475/2): İş sahibi, birinci sınıf malzeme ile üçüncü sınıf malzeme arasındaki değer farkı ve işçilik kalitesindeki düşüş oranında bedelden indirim yapılmasını talep edebilir. Bu, en sık başvurulan yoldur. 2) Ücretsiz Onarım İsteme (TBK m. 475/3): Eğer üçüncü sınıf malzemeyi söküp yerine birinci sınıf malzemeyi takmak 'aşırı bir masrafı' gerektirmiyorsa, iş sahibi bu onarımı da isteyebilir. Ancak genellikle bu tür bir değişiklik aşırı masraflı kabul edilir. Vermeyeceği Hak: 1) Sözleşmeden Dönme (TBK m. 475/1): Eserdeki ayıp, onun kullanımını engellemediği ve kabulden kaçınmayı haklı kılacak derecede 'önemli' olmadığı için, iş sahibi bu ayıba dayanarak sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz. Dönme hakkı, sadece eseri iş sahibi için tamamen veya kesin olarak kullanılamaz hale getiren ağır ayıplar için geçerlidir (HGK-K.2020/224).