Eser sözleşmesinde, eserdeki ayıbın hem maddi hem de hukuki nitelikte olması mümkün müdür? Bir inşaatın, belediyenin imar planına aykırı olarak yapılması ve bu nedenle iskan ruhsatı alınamaması, aynı zamanda kullanılan malzemenin de kalitesiz olması durumunu bu bağlamda analiz ediniz.

Evet, bir eserdeki ayıbın hem maddi hem de hukuki nitelikte olması mümkündür. 1) Hukuki Ayıp: İnşaatın imar planına aykırı yapılması ve bu nedenle yasal olarak kullanılması için gerekli olan iskan ruhsatının alınamaması, tipik bir 'hukuki ayıp'tır. Hukuki ayıp, eserin değerini veya kullanım amacını, hukuk düzeninden kaynaklanan bir engel nedeniyle olumsuz etkileyen ayıptır. Eser fiziksel olarak bitmiş olsa da, hukuki bir engel nedeniyle kullanılamamaktadır. Metinde de belirtildiği gibi, hukuki ayıplar 'çoğu zaman kamu hukukunun binalar için koyduğu kurallara uyulmamasından ortaya çıkarlar'. 2) Maddi Ayıp: Aynı inşaatta, kullanılan malzemenin sözleşmeye veya standartlara aykırı şekilde kalitesiz olması ise bir 'maddi ayıp'tır. Maddi ayıp, eserin fiziksel niteliklerinin, kararlaştırılan veya olması gereken özelliklere sahip olmamasıdır. Bu durumda, eserde hem hukuki (iskan alamama) hem de maddi (kalitesiz malzeme) olmak üzere iki farklı ayıp türü bir arada bulunmaktadır. İş sahibi, her iki ayıp türüne dayanarak da yükleniciye karşı TBK m. 475'teki haklarını kullanabilir. Özellikle iskan alınamaması, genellikle 'önemli ayıp' kabul edildiğinden, iş sahibine sözleşmeden dönme hakkı verebilir (barandogan.av.tr - Eser Sözleşmesi Nedir?).