Anayasa Mahkemesi'nin Süleyman Arslan kararında iptal edilen DMK'nın 48. maddesindeki güvenlik soruşturması kuralının iptal gerekçesi neydi? Bir kanun kuralının sonradan AYM tarafından iptal edilmesi, o kurala dayanılarak daha önce tesis edilmiş ve kesinleşmiş idari işlemlerin hukuka uygunluğunu kendiliğinden ortadan kaldırır mı?

Anayasa Mahkemesi, DMK m. 48/A-8'deki 'Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak' kuralını, 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73, K.2019/65 sayılı kararıyla iptal etmiştir. İptal gerekçesi, kuralın 'kanunilik' ilkesini ihlal etmesidir. Kararda, güvenlik soruşturmasına konu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğu, bu bilgilerin nasıl kullanılacağı, hangi mercilerin soruşturmayı yapacağı gibi temel ilkeler ve güvenceler kanunla belirlenmeksizin, sadece bu şartın getirilmesinin, Anayasa'nın özel hayatın gizliliğini (m. 20), temel hakların kanunla sınırlanmasını (m. 13) ve memurların statüsünün kanunla düzenlenmesini (m. 128) öngören maddelerine aykırı olduğu belirtilmiştir. Kural olarak, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları geriye yürümez (Anayasa m. 153). Bu nedenle, bir kanun kuralının iptal edilmesi, o kurala dayanılarak daha önce tesis edilmiş ve hukuken kesinleşmiş idari işlemlerin hukuka uygunluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ancak, AYM'nin bireysel başvuru üzerine verdiği ihlal kararı, somut olaydaki hukuka aykırılığı ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yolu açabilir. Süleyman Arslan kararında da, gerekçeli karar hakkı ihlali nedeniyle yeniden yargılama kararı verilmiştir. İptal kararının gerekçesi, bu yeniden yargılamada mahkeme tarafından dikkate alınacak önemli bir hukuki argüman oluşturur (Süleyman Arslan Başvurusu, § 17, 31).