CMK Madde 119'da düzenlenen arama kararının kimler tarafından, hangi koşullarda verilebileceği ve arama kararında bulunması gereken zorunlu unsurlar nelerdir? Özellikle konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlardaki arama için getirilen özel şartlar (f.1 ikinci cümle), kişilerin temel hak ve özgürlüklerinin korunması açısından ne anlam ifade etmektedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #94053

CMK Madde 119'a göre, arama kural olarak hâkim kararı üzerine yapılabilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hâllerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler. Ancak, konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama, yalnızca hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılabilir. Kolluk amirinin bu yetkisi konut ve işyeri için geçerli değildir (f.1). Arama karar veya emrinde (f.2) ise aramanın nedenini oluşturan fiil, aranılacak kişi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerin adresi ya da eşya, karar veya emrin geçerli olacağı zaman süresi açıkça gösterilmelidir. Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlardaki arama için getirilen özel şartlar, Anayasa'nın 21. maddesinde güvence altına alınan 'konut dokunulmazlığı' gibi temel hak ve özgürlüklerin korunması açısından büyük önem taşır. Bu, bireylerin özel yaşam alanlarına yapılacak müdahalenin ancak yargısal denetim veya savcılık makamının ciddi gerekçelere dayalı yazılı emriyle sınırlı olmasını sağlayarak, keyfi aramaların önüne geçmeyi amaçlar.