Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun (HGK) HMK Madde 46 kapsamında görülen hakimlerin hukuki sorumluluğuna ilişkin davalarda, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesi ve delillerin değerlendirilmesindeki isabetin temyiz denetiminde nasıl ele alındığını açıklayınız. Özellikle kararın 'usul ve yasaya uygun' olduğunun tespiti için aranan kriterler nelerdir? (Örnek: HGK 2017/3122 K.)

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (HGK) HMK Madde 46 kapsamında görülen hakimlerin hukuki sorumluluğuna ilişkin davalarda, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesi ve delillerin değerlendirilmesindeki isabeti, temyiz denetiminin temelini oluşturur. HGK'nın 2017/3122 Esas, 2018/5 Karar sayılı kararında, Özel Dairece verilen kararın 'dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bilgi ve belgelere, daire kararında açıklanan gerektirici nedenlere, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen' ifadeleriyle onanması, temyiz denetimindeki kriterleri açıkça göstermektedir. Bu kriterler şunlardır: 1) Maddi olguların ve delillerin doğru bir şekilde tespit edilmiş olması. 2) Kararın gerekçesinin yeterli ve hukuki açıdan tutarlı olması. 3) Hukuki değerlendirmelerin ve kanun uygulamalarının (HMK Madde 46'daki tahdidi sorumluluk nedenleri de dahil olmak üzere) usul ve yasaya uygun olması. 4) Delillerin vicdani kanaati oluşturacak şekilde serbestçe ve hukuka uygun değerlendirilmiş olması. HGK, bir kararın 'usul ve yasaya uygun' olduğunu tespit ederken, sadece sonuç değil, aynı zamanda yargılama sürecinin ve kararın oluşturulma biçiminin de hukukun genel ilkelerine ve ilgili kanun hükümlerine uygunluğunu denetler. Bu, hukuki güvenliği ve adaletin sağlanmasını amaçlar.