Tenkis davasında, mirasbırakanın yaptığı kazandırmanın saklı payı ihlal ettiğinin tespiti halinde, davalının 'tercih hakkı' (TMK m. 564) sadece para ödemekten mi ibarettir? Davalının, kazandırma konusu malı davacıya bırakma seçeneği var mıdır? Varsa bu seçenek nasıl işler?

Hayır, davalının tercih hakkı sadece para ödemekten ibaret değildir. TMK m. 564, davalıya iki yönlü bir seçim hakkı tanır. Kazandırma konusu malın bölünemeyeceği anlaşıldığında, davalı dilerse: a) Tenkis Edilmesi Gereken Değeri Ödeme: Tasarruf nisabını aşan, yani tenkis edilmesi gereken kısmın değerini (parasını) davacıya ödeyerek, malın tamamının mülkiyetini kendisinde tutabilir. Uygulamada en sık karşılaşılan seçenek budur. b) Tasarruf Edilebilir Kısmın Değerini Alma: Malın tamamını davacıya bırakarak, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısma (yani kendi hakkı olan kısma) denk gelen değeri davacıdan nakden alabilir. Bu seçenek daha az kullanılmakla birlikte, davalının yasal bir hakkıdır. Örneğin, tenkis oranı 1/4 ise, malın değerinin 3/4'ünü davacıya ödeyerek malı alabilir veya malı davacıya bırakıp değerinin 1/4'ünü ondan talep edebilir. Mahkeme, bu tercih hakkını davalıya sormak ve onun seçimine göre karar vermek zorundadır.