AİHM'in Yüksel Yalçınkaya kararında, ihlal kararı vermesine rağmen başvurana masraf ve harcamalar için 15.000 Avro ödenmesine karar vermesinin hukuki dayanağı nedir? Bu ödeme, bir tazminat mıdır?

Bu ödemenin hukuki dayanağı, Sözleşme'nin 41. maddesidir. Bu madde, Mahkeme'nin, bir ihlal tespit etmesi durumunda, 'gerektiği takdirde, zarar gören tarafın adil tazminine hükmedeceğini' belirtir. Bu 'adil tazmin' kavramı, üç unsuru içerebilir: maddi tazminat, manevi tazminat ve masraf ve harcamalar. Yüksel Yalçınkaya kararında AİHM, maddi ve manevi tazminat taleplerini reddetmiş, ancak 'masraf ve harcamalar' için 15.000 Avro ödenmesine karar vermiştir (§ 432). Bu ödeme, bir tazminat değil, başvuranın ihlalin tespiti için hem ulusal düzeyde hem de AİHM önünde yaptığı yargılama sürecinde katlandığı ve belgelediği 'zorunlu ve makul' masrafların (avukatlık ücretleri, posta masrafları, çeviri giderleri vb.) kendisine iadesidir. AİHM, bir hak ihlali nedeniyle kişinin yaptığı hukuki masrafların da yine o ihlalin bir sonucu olduğunu ve bu nedenle Devlet tarafından karşılanması gerektiğini kabul etmektedir. Bu, 'restitutio in integrum' (eski hale getirme) ilkesinin bir parçasıdır.