Bir tenkis davasında, mirasbırakanın yaptığı kazandırmanın saklı payı ihlal ettiğinin anlaşılması üzerine, mahkemenin tenkis kararının niteliği nedir? Bu karar, geçmişe etkili (makabline şamil) midir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #91442

Tenkis davası sonucunda mahkemenin verdiği karar, hukuki niteliği itibarıyla 'yenilik doğurucu (inşai)' bir karardır. Bu karar, mevcut bir hukuki durumu (davalıya yapılmış olan kazandırmayı) değiştirir, azaltır veya kısmen ortadan kaldırır. Tenkis kararının en önemli özelliklerinden biri, 'geçmişe etkili' (makabline şamil) olmasıdır. Karar, kazandırmanın yapıldığı andan itibaren değil, 'mirasın açıldığı (mirasbırakanın öldüğü) andan itibaren' hüküm ve sonuçlarını doğurur. Yani, davalıya yapılan kazandırmanın, saklı payı ihlal eden kısmının, mirasın açıldığı andan itibaren davalıya hiç geçmemiş olduğu kabul edilir. Bu nedenle, eğer kazandırma konusu bir taşınmazsa ve davalı bu süre içinde ondan bir gelir (kira gibi) elde etmişse, iyiniyetli olup olmamasına göre bu gelirleri de iade etmekle yükümlü olabilir. Bu, tenkis hakkının, mirasın açılmasıyla doğan ayni nitelikli bir hak olmasının bir sonucudur.