Makalede, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı itirazı üzerine verilecek bozma kararının sirayet etkisinin, 'davasız yargılama olmaz' ilkesinin bir istisnası olduğu belirtilmektedir. Bu ifade ne anlama gelmektedir?

Bu ifade, sirayet kurumunun ceza muhakemesinin temel bir ilkesine istisna getirdiği anlamına gelmektedir. 'Davasız yargılama olmaz' (ne procedat iudex ex officio) ilkesi, bir mahkemenin, hakkında bir dava (iddianame veya kanun yolu başvurusu) açılmamış bir konuda veya kişi hakkında kendiliğinden inceleme yapıp karar veremeyeceğini ifade eder. Kanun yolu aşamasında bu ilke, Yargıtay'ın veya istinaf mahkemesinin, sadece kanun yoluna başvuran sanık(lar) hakkında ve onların başvurusuyla sınırlı olarak inceleme yapabileceği anlamına gelir. Sirayet kurumu (CMK m. 306), bu ilkeye bir istisna getirir. Çünkü bu kurum sayesinde, kanun yoluna 'başvurmamış', yani hakkında bir dava açılmamış olan bir sanık hakkında da, diğer sanık lehine verilen bozma kararının sonuçlarından yararlandırılmasına imkan tanınır. Mahkeme, hakkında bir talep veya başvuru olmamasına rağmen, 'kanunun emriyle' diğer sanığın hukuki durumunu da re'sen ele alır. Bu, davasız yargılama olmaz ilkesinin, 'adalet' ve 'eşitlik' gibi daha üstün hukuki değerler lehine sınırlandırıldığı istisnai bir durumdur.