Etkin pişmanlık hükümleri (örneğin TCK m. 168), 'failin kusurunu' ortadan kaldıran veya azaltan bir neden midir? Bu kurumun ceza hukuku sistemindeki yerini (kusurluluk, hukuka uygunluk nedenleri, cezayı kaldıran/azaltan şahsi sebepler) belirleyerek açıklayınız.

Hayır, etkin pişmanlık hükümleri failin kusurunu ortadan kaldıran veya azaltan bir neden değildir. Fail, suçu işlerken tam bir kusur yeteneğine sahiptir ve eyleminin haksızlığının bilincindedir. Etkin pişmanlık, suç işlendikten ve haksızlık tamamlandıktan sonra ortaya çıkan bir durumdur. Ceza hukuku sistematiği içinde etkin pişmanlık, bir hukuka uygunluk nedeni (meşru savunma, hakkın kullanılması gibi) veya bir kusurluluğu etkileyen neden (haksız tahrik, yaş küçüklüğü gibi) değildir. Etkin pişmanlık, kanun koyucunun suç politikası gereği, failin suç işledikten sonra gösterdiği olumlu davranışları (pişmanlık, zararı giderme, suçla mücadeleye yardım) ödüllendirmek amacıyla getirdiği bir 'cezayı kaldıran veya cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebep'tir. Yani, fiil hukuka aykırı ve fail kusurlu olmaya devam eder, ancak kanun, belirli koşulların varlığı halinde faile ceza verilmemesini veya cezasında indirim yapılmasını öngörür. Bu nedenle, etkin pişmanlık durumunda faile beraat kararı değil, 'ceza verilmesine yer olmadığı' (cezasızlık halinde) veya indirimli bir 'mahkumiyet' kararı verilir.