Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun (TCK m. 109), 'kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle' (m. 109/3-d) işlenmesi ne demektir? Bir polis memurunun, görev saatleri dışında, sivil kıyafetliyken ve görevini kullanmadan birini alıkoyması bu nitelikli hali oluşturur mu?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #91266

Bu nitelikli halin oluşması için, failin sadece kamu görevlisi olması yeterli değildir; aynı zamanda suçun işlenmesinde 'kamu görevinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılması' gerekmektedir. Bu, failin sahip olduğu kamusal yetkiyi, makamı veya görevinin sağladığı kolaylık ve etki gücünü, mağduru alıkoymak için bir araç olarak kullanması anlamına gelir. Örneğin, bir polis memurunun 'ifadeni alacağım' diyerek bir kişiyi yasal bir dayanak olmaksızın karakolda tutması veya bir hakimin sahte bir tutuklama kararıyla birini alıkoyması bu nitelikli hali oluşturur. Sorudaki örnekte ise, polis memuru görev saatleri dışında, sivil kıyafetli ve görevini veya nüfuzunu kullanmadan bu suçu işlemektedir. Fiili, sıradan bir vatandaş gibi işlemektedir. Bu durumda, failin kamu görevlisi olması, suçu nitelikli hale getirmez. Fail, suçun temel şeklinden (TCK m. 109/1) veya varsa diğer unsurlara göre (cebir, tehdit vb.) cezalandırılır, ancak m. 109/3-d uygulanmaz. Nitelikli halin uygulanması için görev ile suçun işlenişi arasında doğrudan bir illiyet bağı olmalıdır.