Bir şüphelinin, yakalama emri üzerine yakalandıktan sonra CMK m. 94'te öngörülen 24 saatlik süre içinde hakim önüne çıkarılmaması, Anayasa ve AİHS'nin hangi maddelerinde güvence altına alınan temel hakları ihlal eder? Bu ihlalin hukuki sonucu olarak şüphelinin ne tür bir talep hakkı doğar?

Şüphelinin 24 saat içinde hakim önüne çıkarılmaması, öncelikle Anayasa'nın 19. maddesinde düzenlenen 'Kişi Hürriyeti ve Güvenliği' hakkını ihlal eder. Bu maddenin üçüncü fıkrası, yakalanan veya tutuklanan kişinin 'en kısa sürede' hakim önüne çıkarılmasını bir anayasal güvence olarak düzenlemiştir. Aynı şekilde bu durum, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan 'yakalanan veya tutuklu durumda bulunan herkesin derhal bir yargıç... önüne çıkarılması' hakkını da ihlal eder. Bu ihlalin hukuki sonucu, CMK m. 141/1-d'de açıkça düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, 'Kanuna uygun olarak tutuklandığı halde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan' kişi, uğradığı zararlar için Devlet'ten tazminat isteyebilir. Dolayısıyla, 24 saatlik sürenin ihlali, kişiye haksız tutma nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açma hakkı verir. Yargıtay'ın ilgili kararlarında da (örn: 12. CD, 2013/28276 E.) bu durumun tazminat sorumluluğu doğuracağı açıkça belirtilmiştir.