Bir ceza davasında mahkemenin, sanığın sunduğu lehe delilleri (örneğin bir fatura) veya tanık dinletme taleplerini 'dosyadaki mevcut delil durumu' gibi genel bir gerekçeyle reddetmesi, AYM içtihatlarına göre adil yargılanma hakkını ihlal eder mi? AYM'nin 'Mustafa Doğan' ve 'Tamer Karataş' kararlarındaki yaklaşımını açıklayınız.

Evet, ihlal eder. AYM, 'Mustafa Doğan' ve 'Tamer Karataş' kararlarında bu tür durumları 'silahların eşitliği' ve 'çelişmeli yargılama' ilkelerinin ihlali olarak değerlendirmiştir. Bu ilkelere göre, iddia makamı ile savunma makamı arasında usuli imkanlar bakımından bir denge olmalı ve taraflar delillerini sunup tartışabilmelidir. Mahkemenin, sanığın suçsuzluğunu ispat etmeye yönelik ve yargılamanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki somut delil taleplerini, 'dosyadaki mevcut delil durumu' veya 'sanığın adli sicil kaydı' gibi soyut, ilgisiz ve yetersiz gerekçelerle reddetmesi, bu dengeyi savunma aleyhine bozar. AYM'ye göre mahkeme, sanığın ileri sürdüğü argümanları ve sunduğu delilleri ciddiye almalı, bunlarla ilgili gerekli araştırmayı yapmalı veya yapmıyorsa bunun hukuken geçerli, ilgili ve yeterli bir gerekçesini ortaya koymalıdır. Bunu yapmayarak yalnızca iddia makamının delillerine dayanarak hüküm kurmak, sanığı iddia makamı karşısında 'önemli ölçüde dezavantajlı konuma düşürür' ve adil yargılanma hakkını ihlal eder (Mustafa Doğan, B. No: 2019/11137, § 27).