Mirasçılık ve mirasın geçişi hangi tarihteki kanun hükümlerine göre belirlenir? Bir tenkis davasında, mirasbırakan 2000 yılında ölmüş ancak tenkise konu vasiyetname 2005 yılında açılmışsa, saklı pay oranları ve tereke hesabı hangi kanuna (743 sayılı Eski Medeni Kanun mu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu mu) göre yapılır? Yargıtay 1. HD. 2014/4351 E. kararını esas alarak açıklayınız.

Mirasçılık ve mirasın geçişi, kural olarak 'mirasbırakanın ölüm tarihinde' yürürlükte olan kanun hükümlerine göre belirlenir. Bu, tenkis davaları için de geçerli temel ilkedir. Sorudaki örnekte, mirasbırakan 2000 yılında, yani 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihinden önce vefat etmiştir. Bu nedenle, vasiyetnamenin açılma tarihi 2005 olsa dahi, tenkis davasında uygulanacak olan maddi hukuk kuralları, mirasın açıldığı tarihte (ölüm tarihi) yürürlükte olan 743 sayılı Eski Medeni Kanun hükümleridir. Yargıtay 1. HD. 2014/4351 E. sayılı kararında da vurgulandığı gibi, terekenin tespiti, net terekenin hesaplanması, saklı pay oranlarının belirlenmesi ve dolayısıyla tasarruf nisabının aşılıp aşılmadığının tespiti, mirasbırakanın ölüm tarihinde yürürlükte olan kanuna göre yapılır. Vasiyetnamenin açılma tarihi veya davanın açılma tarihi, uygulanacak maddi hukuk kurallarını değiştirmez; bu tarihler sadece dava açma sürelerinin (TMK m. 571) başlangıcı açısından önem taşır.