CMK m. 231/8'e 6545 sayılı Kanunla eklenen 'Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez.' cümlesinin lafzi yorumu ile Yargıtay'ın amaçsal/sistematik yorumu arasındaki farkı, bir örnek üzerinden açıklayınız. Yargıtay'ın bu yorumunun hukuk tekniği açısından eleştirilebilecek yönü nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #91204

Bu hükmün lafzi (sözel) yorumu, bir kişi hakkında HAGB kararı verildikten sonra başlayan denetim süresi devam ederken, bu denetim süresi içinde herhangi bir başka suçtan (suçun işlenme tarihi ne olursa olsun) yargılanması durumunda, o yargılama sonucunda bir daha HAGB kararı verilemeyeceği şeklindedir. Örneğin, 2020'de işlenen bir suçtan 2022'de HAGB kararı verilmiş olsun. Sanığın 2019'da (yani ilk suçtan bile önce) işlediği başka bir suçun davası 2023'te (denetim süresi içinde) karara bağlanacaksa, lafzi yoruma göre bu ikinci davada HAGB verilemez. Yargıtay'ın amaçsal/sistematik yorumu ise, bu yasağın sadece 'denetim süresi içinde işlenen' yeni bir kasıtlı suç için geçerli olduğunu kabul etmektedir. Yani, Yargıtay'a göre yukarıdaki örnekte, ikinci suç denetim süresi başlamadan önce işlendiği için sanık hakkında tekrar HAGB kararı verilebilir (Bkz. Yargıtay 8. CD, 2020/3343 E.). Yargıtay bu yorumu, HAGB'nin ruhuna ve CMK m. 231/11 (denetim süresinde suç işlenmesi halinde hükmün açıklanması) ile paralellik kurarak yapmaktadır. Bu yorumun hukuk tekniği açısından eleştirilebilecek yönü, kanunun açık ve yoruma kapalı görünen lafzını, kanun koyucunun iradesini (gerekçede de lafza paralel ifade vardır) aşarak genişletmesidir. Bu durum, 'kanunilik' ilkesi ve yasama yetkisinin yargı organlarınca kullanılması tartışmalarını gündeme getirebilir. Makale yazarı da bu eleştiriyi dile getirerek, Yargıtay içtihadı isabetli olsa da kanun lafzıyla bağdaşmadığını belirtmektedir.