Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2013/10868 E. sayılı kararında belirtilen, tenkis davasında bölünemeyen mal üzerindeki 'tercih hakkı' kullanıldığında, malın değerinin hangi tarihe göre belirlenmesi gerektiği ve bu tarihin neden önemli olduğunu açıklayınız.

Kararda, tenkise tabi malın bölünemediği ve davalının tercih hakkını kullandığı durumlarda, ödenecek bedelin hesaplanmasında esas alınacak değerin, 'tercih hakkının kullanıldığı güne' göre belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Uygulamada bu tarih, genellikle 'karar tarihine en yakın tarih' olarak kabul edilir. Bu tarihin önemli olmasının nedeni, enflasyon ve piyasa koşulları nedeniyle malın değerinin zaman içinde önemli ölçüde değişmesidir. Eğer hesaplama, mirasın açıldığı (ölüm) tarihindeki değere göre yapılsaydı, aradan geçen uzun yargılama süresi boyunca malın değerindeki artıştan sadece bir taraf (malı elinde tutan) haksız olarak yararlanmış olacaktı. Karar tarihindeki güncel rayiç değere göre hesaplama yapılması, taraflar arasındaki menfaat dengesini korur ve tenkis nedeniyle yapılacak ödemenin, malın gerçek ekonomik değerini yansıtmasını sağlar. Bu, adaletin sağlanması için kritik bir usul kuralıdır (Bkz: barandogan.av.tr_blog_medeni-hukuk_tenkis-davasi-ve-sakli-pay-nedir).