Tenkis davasında, Hukuk Genel Kurulu'nun 2021/625 sayılı kararında belirtilen 'sabit tenkis oranı' ne anlama gelir ve bu oranın hesaplanmasındaki temel mantık nedir?

Makalede atıf yapılan kararda geçen 'sabit tenkis oranı', tenkise tabi kazandırmanın, miras bırakanın serbestçe tasarruf edebileceği miktarı ne oranda aştığını gösteren matematiksel bir orandır. Bu oranın hesaplanmasındaki temel mantık, tenkis işleminin adil ve orantılı bir şekilde yapılmasını sağlamaktır. Hesaplama şu şekilde yapılır: 1) Öncelikle net tereke ve buna bağlı olarak tasarruf edilebilir kısım ile saklı paya tecavüz eden miktar parasal olarak belirlenir. 2) 'Saklı paya tecavüz eden miktar', 'tenkise tabi kazandırmanın toplam değerine' bölünerek bir oran elde edilir. İşte bu oran 'sabit tenkis oranı'dır. 3) Mahkeme, tasarrufa konu malın (örneğin bir taşınmazın) bu orana denk gelen kısmının davacıya verilmesine karar verir. Eğer mal bölünebiliyorsa, bu oranda bir pay davacı adına tescil edilir. Bölünemiyorsa, davalının tercih hakkı kullanılarak, malın güncel değeri üzerinden bu oran kadar bir bedelin ödenmesine karar verilir. Bu yöntem, kazandırmanın değerindeki artış veya azalışlardan her iki tarafın da adil bir şekilde etkilenmesini sağlar (Bkz: barandogan.av.tr_blog_medeni-hukuk_tenkis-davasi-ve-sakli-pay-nedir).