AİHM'nin Yüksel Yalçınkaya kararında Sözleşme'nin 46. maddesi (kararların icrası) kapsamında tespit ettiği 'sistemik sorun' nedir ve bu sorunun çözümü için Türk makamlarına hangi yolu göstermiştir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #90873

AİHM, kararda tespit ettiği ihlallerin münferit bir olaydan kaynaklanmadığını, Türk yargısının ByLock delillerine ilişkin benimsediği 'tek tip ve genelleyici yaklaşımdan' kaynaklanan 'sistemik bir sorun' olduğunu belirtmiştir. Bu sorun, çok sayıda kişiyi (AİHM önünde bekleyen 8.000'den fazla benzer başvuru olduğu belirtilmiştir) etkilemektedir. AİHM, bu sistemik sorunun çözümü için Türk makamlarına şu yolu göstermiştir: 1) **Genel Tedbirler Alınması:** Davalı Devletin, sadece başvurucu Yüksel Yalçınkaya'nın davasını yeniden görmekle kalmayıp, bu karardan gerekli sonuçları çıkararak daha geniş bir ölçekte, uygun genel tedbirleri alması gerekmektedir. 2) **Yeniden Yargılama:** Bireysel düzeyde, başvurucu için en uygun telafi yolunun, talep etmesi halinde CMK m.311/1(f) uyarınca 'yargılamanın yenilenmesi' olduğu vurgulanmıştır. 3) **Ulusal Mahkemelerin Yaklaşımını Değiştirmesi:** Ulusal mahkemelerin, görülmekte olan davalarda AİHM'nin bu kararda yorumladığı Sözleşme standartlarını (özellikle 6. ve 7. maddeler) dikkate alması gerektiği belirtilmiştir. AİHM, bu yolla gelecekte binlerce benzer ihlal kararı vermek zorunda kalmamasını amaçlamaktadır (Bkz: AİHM Yalçınkaya Kararı - Değerlendirme, § 413-418).