CMK m. 128'de düzenlenen taşınmaz, hak ve alacaklara el koyma tedbiri ile CMK m. 123 ve devamında düzenlenen genel el koyma tedbiri arasındaki temel farkları (yetkili mahkeme, suç tipi, el konulacak malvarlığı değeri açısından) açıklayınız. Göçmen kaçakçılığı suçunda kullanıldığı iddia edilen bir araca el konulması talebini hangi mahkeme karara bağlamalıdır? Yargıtay 18. Ceza Dairesi'nin 2015/4209 K. sayılı kararını esas alarak cevaplayınız.

İki el koyma türü arasında temel farklar şunlardır: 1) Konu: CMK m. 123'teki genel el koyma, 'ispat aracı' veya 'müsadere konusu' olan eşyaları kapsar. CMK m. 128'deki özel el koyma ise, katalog suçlardan 'elde edildiğine dair kuvvetli şüphe bulunan' taşınmaz, ulaşım aracı, banka hesabı gibi malvarlığı değerlerini hedefler. Yani m. 123 delil veya suç aletine, m. 128 ise suç gelirine yöneliktir. 2) Suç Tipi: m. 123 her suç için uygulanabilirken, m. 128 sadece kanunda sayılan katalog suçlar (örn: göçmen kaçakçılığı, uyuşturucu ticareti, zimmet) için uygulanabilir. 3) Yetkili Mahkeme: m. 123'e göre el koyma kararını soruşturmada Sulh Ceza Hakimliği, kovuşturmada ise davaya bakan mahkeme verir. m. 128'e göre ise el koyma kararını her aşamada 'Ağır Ceza Mahkemesi' oybirliğiyle verir. Yargıtay 18. Ceza Dairesi'nin 2015/4209 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, göçmen kaçakçılığı suçunda 'kullanıldığı' iddia edilen araca el konulması, aracın suçtan elde edilen bir gelir olduğunu değil, suçun işlenmesinde kullanılan bir 'araç' olduğunu gösterir. Bu durumda uygulanması gereken hüküm, suç gelirine ilişkin özel düzenleme olan CMK m. 128 değil, genel el koyma hükmü olan CMK m. 123 ve 127'dir. Dolayısıyla bu talebi karara bağlama görevi Ağır Ceza Mahkemesi'ne değil, soruşturma aşamasında Sulh Ceza Hakimliği'ne aittir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/cmk-madde-123-esya-veya-kazancin-muhafaza-altina-alinmasi-ve-bunlara-elkonulmasi.html)