6284 sayılı Kanun kapsamında, şiddet mağdurunun talebi üzerine hakim tarafından, 'korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına... yaklaşmaması' (m.5/1-d) şeklinde bir önleyici tedbir kararı verilebilir. Bu tedbirin hukuki gerekçesi nedir? Bu düzenleme, hakkında tedbir kararı verilen kişinin haklarına orantısız bir müdahale teşkil eder mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #89188

Bu tedbirin hukuki gerekçesi, şiddet mağdurunun korunmasını **dolaylı yollarla ve daha etkin bir şekilde** sağlamaktır. Şiddet uygulayanlar, mağdura doğrudan ulaşamadıklarında, ona zarar vermek, baskı kurmak, korkutmak veya onu şikayetinden vazgeçirmek için genellikle onun yakın çevresini (ailesini, arkadaşlarını, çocuklarını) veya davadaki tanıkları hedef alabilirler. **Hukuki Gerekçeler:** 1. **Dolaylı Şiddet ve Baskıyı Önleme:** Bu tedbir, şiddet uygulayanın mağdur üzerinde dolaylı olarak psikolojik baskı kurmasını, onu sosyal çevresinden izole etmesini ve tehdit etmesini engellemeyi amaçlar. 2. **Adil Yargılamayı ve Delilleri Koruma:** Mağdurun tanıklarının tehdit edilmesi veya korkutulması, maddi gerçeğin ortaya çıkmasını ve adaletin tecellisini engeller. Bu tedbir, aynı zamanda yargılama sürecinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini de korumaya yöneliktir. 3. **Korumanın Kapsamını Genişletme:** Şiddet sadece fiziksel değildir. Mağdurun, yakınlarının veya tanıklarının zarar göreceği endişesiyle yaşaması da bir tür psikolojik şiddettir. Bu tedbir, korumanın kapsamını bu tür dolaylı tehditleri de içerecek şekilde genişletir. **Orantılılık Açısından Değerlendirme:** Bu düzenleme, ilk bakışta hakkında tedbir kararı verilen kişinin özel hayatına ve seyahat özgürlüğüne geniş bir müdahale gibi görünse de, orantılılık ilkesi açısından şu şekilde dengelenmiştir: - **Gereklilik Şartı:** Kanun metninde 'Gerekli görülmesi hâlinde' ifadesi yer almaktadır. Bu, hakimin bu tedbire otomatik olarak değil, ancak somut olayda böyle bir riskin (yakınlara veya tanıklara zarar verme riskinin) varlığına kanaat getirdiği takdirde karar verebileceğini gösterir. Hakim, bu gerekliliği kararında gerekçelendirmelidir. - **Amaçla Sınırlılık:** Tedbirin amacı, şiddet uygulayanın sosyal hayatını tamamen kısıtlamak değil, sadece mağdur ve onunla bağlantılı kişileri korumaktır. Yaklaşma yasağı, bu amaçla sınırlı olarak belirli kişilere yönelik olarak uygulanır. - **Süreli Olması ve İtiraz Hakkı:** Tüm tedbirler gibi bu tedbir de geçicidir (en çok 6 ay) ve hakkında tedbir kararı verilen kişinin bu karara itiraz etme hakkı bulunmaktadır. Bu güvenceler dikkate alındığında, tedbirin orantısız bir müdahale teşkil etmediği, aksine mağdurun etkin bir şekilde korunması için gerekli ve orantılı bir araç olduğu kabul edilir.