Bir gümrük vergisi alacağı ve para cezası hakkında, yükümlünün süresi içinde yaptığı uzlaşma talebi, Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği'ne göre usulüne uygun olmasına rağmen, idare tarafından hiçbir işlem yapılmamış ve yükümlüye uzlaşma davetiyesi gönderilmemiştir. Bir süre sonra idare, 'uzlaşma başvurusuna cevap verilmediği için talep zımnen reddedilmiştir ve alacak kesinleşmiştir' diyerek ödeme emri düzenlemiştir. Bu ödeme emrinin hukuki geçerliliği var mıdır? Danıştay'ın bu konudaki yorumu nasıldır? (Danıştay 7D-Karar : 2021/1541)

Hayır, bu ödeme emrinin hukuki geçerliliği yoktur ve iptal edilmesi gerekir. Danıştay 7. Dairesi'nin 2021/1541 sayılı kararı da bu yöndedir. **Hukuki Gerekçeler:** 1. **Uzlaşma Usulünde Zımni Ret Kurumu Yoktur:** Gümrük Kanunu ve Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği'nde, idarenin uzlaşma talebine cevap vermemesi halinde talebin **'zımnen reddolunacağına' ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır**. Zımni ret, kanunda açıkça öngörülen istisnai bir kurumdur ve kıyasen uygulanamaz. İdari itirazlar için öngörülen 30 günlük sürenin cevapsız bırakılması zımni ret sayılırken, uzlaşma süreci için böyle bir düzenleme yoktur. 2. **İdarenin Aktif Yükümlülüğü:** Tam aksine, Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği, usulüne uygun bir uzlaşma talebi olması halinde idareye aktif bir yükümlülük yükler. İdare, yükümlüye uzlaşma görüşmelerinin yapılacağı yeri ve zamanı bir **'uzlaşma davetiyesi'** ile tebliğ etmek zorundadır. 3. **Sürecin Tamamlanmaması ve Alacağın Kesinleşmemesi:** İdare, bu davetiyeyi göndermeyerek ve hiçbir işlem yapmayarak, uzlaşma sürecini usulüne uygun olarak tamamlamamıştır. Süreç tamamlanmadığı için, itiraz ve dava açma süreleri de işlemeye başlamamıştır. Dolayısıyla, ortada henüz tahsili kabil hale gelmiş, **kesinleşmiş bir amme alacağı bulunmamaktadır**. **Sonuç:** Kesinleşmemiş bir amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emri, en temel unsuru olan 'kesinleşmiş alacak' şartını taşımadığı için hukuka aykırıdır. Danıştay, idarenin kendi hareketsizliğinden, yükümlü aleyhine bir sonuç çıkaramayacağını ve uzlaşma sürecini işletme yükümlülüğünü yerine getirmeden ödeme emri düzenleyemeyeceğini net bir şekilde belirtmiştir.