TCK m.220/1'de düzenlenen 'örgüt kurma veya yönetme' suçu ile TCK m.220/2'deki 'örgüte üye olma' suçu arasındaki temel fark, suçun işleniş şekli ve failin örgüt içindeki konumu açısından nedir? Bu suçlar arasında iştirak ilişkisi kurulabilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #89138

Bu iki suç, aynı madde içinde düzenlenmiş olsalar da, failin örgüt içindeki hiyerarşik konumu ve eyleminin niteliği açısından birbirinden tamamen farklıdır. **Temel Farklar:** 1. **Failin Konumu ve Eylemin Niteliği:** * **Örgüt Kurma veya Yönetme (m.220/1):** Bu suç, **kurucu** veya **yönetici** faillere özgüdür. 'Kurma' fiili, en az üç kişiyi suç işlemek amacıyla bir araya getirerek, hiyerarşik bir yapı ve devamlılık arz eden bir örgütlenmeyi meydana getirmektir. 'Yönetme' fiili ise, kurulmuş olan bu örgütü sevk ve idare etme, stratejisini belirleme, üyeler arasında görev dağılımı yapma gibi eylemleri içerir. Bu, örgütün beyni ve iradesi olma durumudur. * **Örgüte Üye Olma (m.220/2):** Bu suç ise, örgütün hiyerarşik yapısına **tabi** olan failler tarafından işlenir. 'Üye olma', örgütün varlığını ve amacını bilerek, onun hiyerarşik yapısına dahil olmayı ve örgütün emir ve talimatları doğrultusunda hareket etmeyi kabul etme iradesini gerektirir. Üye, örgütün bir parçasıdır ancak onu yöneten veya kuran kişi değildir. Üyelik, tek taraflı bir irade beyanıyla değil, genellikle örgüt tarafından kabul edilmeyle gerçekleşen, süreklilik arz eden bir bağlılıktır. 2. **Yaptırım:** * Örgüt kurucusu veya yöneticisinin cezası (m.220/1'de 4 yıldan 8 yıla kadar hapis) örgüt üyesinin cezasından (m.220/2'de 2 yıldan 4 yıla kadar hapis) daha ağırdır. Kanun koyucu, örgütü yöneten iradeyi daha tehlikeli görmüştür. **İştirak İlişkisi:** Örgüt kurma/yönetme suçu ile üye olma suçu arasında iştirak ilişkisi **kurulamaz**. Çünkü kanun koyucu, TCK m.220'de her bir katılım türünü (kurucu, yönetici, üye, yardım eden) **bağımsız birer suç** olarak tanımlamıştır. Bu, 'faillik türlerinin yasada özel olarak düzenlendiği' bir durumdur. Bir kişi aynı anda hem örgütün yöneticisi hem de üyesi olamaz; ya yöneticidir ya da üyedir. Hiyerarşik konumları farklı olduğu için, bir suça iştirak söz konusu değildir. Her fail, örgüt içindeki kendi konumuna ve eylemine uyan fıkradan sorumlu tutulur.