Bir çalışanın iş sözleşmesi, 'işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından' kaynaklanan geçerli bir nedenle feshedilmek istenmektedir. 'Feshin son çare olması' ilkesi, işverene bu süreçte hangi somut yükümlülükleri getirmektedir? Bu yükümlülüklere uyulmamasının hukuki sonucu nedir?

'Feshin son çare olması' ilkesi, 4857 sayılı İş Kanunu m.18'de düzenlenen geçerli nedenle feshin temelini oluşturan, Yargıtay içtihatlarıyla geliştirilmiş bir prensiptir. Bu ilke, işverenin, işçinin iş sözleşmesini feshetmeden önce, daha hafif ve iş ilişkisini sürdürmeye yönelik tüm diğer makul seçenekleri denemesini zorunlu kılar. İşçinin yeterliliği veya davranışlarından kaynaklanan bir sorun olduğunda, işverenin somut yükümlülükleri şunlardır: 1. **İhtar (Uyarı):** İşveren, öncelikle işçinin yetersizliğini veya olumsuz davranışını kendisine somut olarak bildirmeli ve bu durumu düzeltmesi için onu uyarmalıdır. Bu uyarı, gelecekte tekrarı halinde iş akdinin feshedilebileceği mesajını içermelidir. 2. **Savunma Alma:** Fesihten önce, işçiye hakkındaki iddialar bildirilerek yazılı savunmasını yapması için makul bir süre tanınmalıdır. Savunma alınmadan yapılan fesih, tek başına feshin geçersizliği sonucunu doğurur (İş K. m.19/2). 3. **Eğitim Verme:** Eğer performans düşüklüğü veya yetersizlik, işçinin bilgi veya beceri eksikliğinden kaynaklanıyorsa, işveren işçiye gerekli mesleki eğitimi vermekle yükümlüdür. 4. **Görev Yeri Değişikliği (Başka Bir İşte Çalıştırma):** İşverenin işletmesinde, işçinin niteliklerine ve durumuna uygun başka bir boş pozisyon varsa, işveren fesih yerine öncelikle bu pozisyonu işçiye teklif etmelidir. **Yükümlülüklere Uyulmamasının Sonucu:** İşveren, bu adımları denemeden doğrudan işçinin iş akdini feshederse, yapılan fesih 'geçerli bir nedene' dayanmamış sayılır. İş güvencesi kapsamındaki bir işçi, bu durumda açacağı işe iade davasını kazanır. Mahkeme feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine karar verir. İşveren işçiyi işe başlatmazsa, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti ödemek zorunda kalır.