TCK m.184'te düzenlenen imar kirliliği suçları ile 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na muhalefet suçu (m.65/b) aynı fiil ile işlendiğinde, örneğin sit alanına ruhsatsız bir bina yapıldığında, fikri içtima kuralları nasıl uygulanır? Yargıtay'ın bu konudaki yaklaşımı nedir?

Bir fiilin hem TCK m.184 kapsamındaki imar kirliliği suçunu hem de 2863 sayılı Kanun'un 65. maddesindeki suçu (örneğin sit alanına izinsiz inşaî ve fiziki müdahalede bulunma) oluşturması durumunda, TCK m.44'te düzenlenen 'farklı neviden fikri içtima' kuralı uygulanır. Bu kurala göre, 'işlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır'. Yargıtay'ın bu konudaki yerleşik uygulaması da bu yöndedir (Örn: Yargıtay 4. CD, 19.12.2023, E. 2023/16153). Somut olayda, sit alanına ruhsatsız bina yapma eylemi tek bir fiildir ancak birden fazla suç normunu (TCK m.184 ve 2863 s.K. m.65/b) ihlal etmektedir. Bu durumda mahkeme, her iki suç için öngörülen yaptırımları karşılaştıracak ve hangisi daha ağır ise sadece o suçtan ceza verecektir. 2863 sayılı Kanun m.65/b'de öngörülen 'iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası', TCK m.184/1'deki 'bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasından' daha ağır bir yaptırım içerdiğinden, fail sadece 2863 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan cezalandırılmalıdır. Her iki suçtan ayrı ayrı mahkumiyet hükmü kurulması, 'non bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki kez yargılama ve cezalandırma yasağı) ilkesine aykırı olacağından bozma nedenidir.