Bir gümrük yükümlüsünün, beyan ettiği eşyanın vergilerini 'ihtirazi kayıtla' ödemesi ne anlama gelir ve bu durum ona hangi hukuki hakkı sağlar?

Bir gümrük yükümlüsünün, vergilerini 'ihtirazi kayıtla' ödemesi, o verginin hukuka aykırı olduğunu düşündüğünü, ancak işlemi durdurmamak adına ödemeyi yapmakla birlikte bu konudaki dava ve itiraz haklarını saklı tuttuğunu idareye bildirmesi anlamına gelir. Bu bir 'çekince' veya 'şerh' koyma eylemidir. Bu durum, yükümlüye şu temel hukuki hakkı sağlar: Normalde, bir yükümlünün kendi beyanı üzerine tahakkuk eden ve ödenen vergilere karşı sonradan dava açması, kendi beyanıyla çelişeceği için zordur. İhtirazi kayıt, bu durumu ortadan kaldırır. Yükümlü, ihtirazi kayıt koyarak, beyanının ve ödemesinin baskı altında veya zorunlu olarak yapıldığını, serbest iradesini yansıtmadığını ortaya koymuş olur. Bu sayede, ödemeyi yaptıktan sonra, bu tahakkuk işlemine karşı Gümrük Kanunu m. 242 uyarınca süresi içinde idari itiraz yoluna başvurma ve bu itirazın reddedilmesi halinde de vergi mahkemesinde iptal davası açma hakkını elde eder. İhtirazi kayıt, kısacası, kendi beyanına karşı dava açabilmenin kapısını aralayan bir usuli güvencedir. (Kaynak: barandogan.av.tr makalesi, Danıştay 7.Daire- Karar : 2015/7560)